Błędy w rozliczeniu odwrotnego obciążenia w podatku VAT

Można dzierżawić prawa majątkowe - wynika z wyroku WSA. To zaś otwiera prawo do opodatkowania przychodów z takiej dzierżawy stawką 8,5%, czyli taką, jaka obejmuje dochody z umów odnośnie najmu czy o podobnym charakterze.


VAT od sprzedanych towarów obowiązany jest rozliczyć sprzedawca. Od reguły tej występują jednak pewne wyjątki. Jeden z nich tyczy się towarów rozliczanych w ramach tzw. odwrotnego obciążenia, gdzie obowiązek rozliczenia podatku należnego przechodzi ze sprzedawcy na nabywcę. Jak powinien się zachować nabywca, gdy sprzedawca się pomyli? Niestety nabywca musi być tutaj szczególnie czujny. Jeżeli bowiem transakcja, która winna być rozliczona w ramach odwrotnego obciążenia zostanie przez sprzedawcę opodatkowana w „sposób tradycyjny” (czyli doliczy on na fakturze podatek VAT do sprzedawanego towaru), ten u nabywcy nie przekształci się w podatek naliczony podlegający odliczeniu (mimo nawet jego zapłaty oraz związku zakupu z wykonywaniem czynności opodatkowanych). Stosowne wyłączenie znajduje się wprost w art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy o VAT mówiącym, że nie stanowią podstawy do odliczenia VAT faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których na fakturze nie wykazuje się kwoty podatku (w części dotyczącej tych czynności).


Mówiąc innymi słowy, wykazanego na fakturze przez sprzedawcę VAT-u dotyczącego dostawy towarów rozliczanych w ramach odwrotnego obciążenia bezwzględnie nie można odliczyć.


Na tym jednak nie koniec. Błędne opodatkowanie takiej transakcji przez sprzedawcę nie zwalnia bowiem nabywcy z obowiązku rozliczenia tego podatku w ramach odwróconego VAT-u. W związku z tym jest on obowiązany do wykazania podatku należnego od takiej transakcji, jak i odliczenia tego podatku przez siebie naliczonego (gdy zakup jest związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych oczywiście).


Jeżeli z jakichś względów nabywca w powyższy sposób się nie zachował, powinien skorygować swoje rozliczenie w okresie (miesiąc bądź kwartał), w którym powstał od takiej transakcji obowiązek podatkowy (z reguły będzie to miesiąc dokonania zakupu towaru).


W jakiej wysokości powinna tutaj zostać przyjęta podstawa opodatkowania?


Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 23.03.2015 r. nr IPTPP1/443-879/14-4/MW uznał, że winna być to wartość brutto faktury (a więc razem z podatkiem) wystawionej przez sprzedawcę. Jest to bowiem kwota należna z tytułu zakupu towaru i od tej kwoty należy wyliczyć podatek należny.


Błędy w rozliczeniu odwrotnego obciążenia


Warunkiem braku konieczności korygowania przez nabywcę podatku naliczonego w miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu takiej transakcji, jest uwzględnienie przez niego w deklaracji podatkowej podatku należnego.


Powyższe stanowisko jest powszechnie stosowane. Ustawodawca w art. 29a ustawy o VAT mówi bowiem, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy (z pewnymi wyłączeniami). Dodajmy w tym miejscu, że dla transakcji rozliczanych w ramach odwrotnego obciążenia nie ma odrębnej definicji podstawy opodatkowania. Skoro zatem nabywca jest obowiązany zapłacić tutaj sprzedawcy kwotę razem z VAT-em (brutto) wynikającym z wystawionej faktury, to taka łączna wartość towaru stanowi podstawę do naliczenia tego podatku w ramach odwrotnego obciążenia.


A jak rozliczyć wystawioną w późniejszym czasie (po okresie, w którym nastąpiła dostawa towaru) fakturę korygującą od sprzedawcy, prostującą powyższy błąd? Na to pytanie również odpowiedział Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przytoczonej wyżej interpretacji dnia z 23.03.2015 r., nr IPTPP1/443-879/14-4/MW.


Organ podatkowy uznał, że taką fakturę korygującą należy rozliczyć w deklaracji VAT (zarówno po stronie podatku należnego jak i naliczonego) za okres, w którym została otrzymana faktura korygująca.


Powyższe stanowisko również przyjęło się w linii interpretacyjnej organów podatkowych i wydaje się być postępowaniem jak najbardziej logicznym. Trudno bowiem doszukiwać się tutaj błędów w postępowaniu nabywcy i karać go „rozliczeniem wstecz”.


Niestety przytoczonej linii interpretacyjnej nie podzieliło Ministerstwo Finansów w opracowanej i udostępnionej na swojej stronie internetowej broszurze informacyjnej pt: Zmiany w zakresie mechanizmu odwróconego obciążenia VAT obowiązujące od 1 lipca 2015 r.


Otóż zdaniem resortu finansów korekta rozliczenia podatku w przypadku wystąpienia błędu bądź pomyłki na etapie wystawiania faktury winna być dokonana „wstecz”, co oznacza, że podatek należny od takiej transakcji powinien zostać rozliczony w miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy (a więc miała miejsce transakcja).


Jak czytamy w broszurze, nabywca w takim przypadku:

  • rozlicza podatek należny od dostawy (rozliczonej błędnie na zasadach ogólnych) w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy od tej transakcji;
  • jeśli odliczył w tym okresie podatek naliczony wynikający z faktury wystawionej przez sprzedawcę z podatkiem VAT, nie koryguje tego odliczenia w związku z otrzymaną od sprzedawcy fakturą korygującą , pod warunkiem jednakże, że w deklaracji za ten okres uwzględni podatek należny z tytułu dostawy objętej odwróconym obciążeniem;
  • jeśli nie odliczył w tym okresie podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez sprzedawcę z podatkiem VAT, ma prawo do odliczenia podatku od tej transakcji objętej odwróconym obciążeniem w deklaracji za okres, w którym rozliczy podatek należny od tej dostawy.


Ważne

Warunkiem braku konieczności korygowania – pomniejszenia -przez nabywcę podatku naliczonego w miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu takiej transakcji, jest uwzględnienie przez niego w deklaracji podatkowej podatku należnego.

Źródło